ԼՐԱՀՈՍ

լրահոս

Դատախազը Մարտի 1-ի գործով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել ԱԱԾ նախկին տնօրեն Գորիկ Հակոբյանի և ԱԱԾ 4 աշխատակիցների նկատմամբ

June 6, 2026, 12:39 am

Դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ՝ «Ուժեղ Հայաստանի» պատգամավորի 6 թեկնածուի ազատազրկման համաձայնություն ստանալու վերաբերյալ

June 6, 2026, 12:37 am

Ռուսների հետ բանակցությունները տապալվե՞լ են. Երասխի երկաթուղին ՀՀ կառավարությունը կվերանորոգի

May 25, 2026, 1:16 am

19-ամյա վարորդի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդություն է ներկայացվել դատարան

May 6, 2026, 10:27 pm

«Բացեք նեղուցը, թե չէ դժոխքում կլինեք». Թրամփ

April 5, 2026, 6:37 pm

ՍԴ-ն սահմանադրական ճանաչեց ՀԷՑ-ի պետականացմանն առնչվող օրենքները

March 12, 2026, 11:10 pm

Իրանում գործնականում ոչինչ չի մնացել թիրախավորելու, պատերազմը կարող է շուտով ավարտվել. Թրամփ

March 11, 2026, 10:37 pm

Սերժ Սարգսյանի եղբայրներին մեղադրանք է առաջադրվել․ Ալեքսանդր Սարգսյանին կալանավորելու որոշում կա

March 10, 2026, 9:00 pm

«Իրանը այսօր շատ ուժեղ հարված կստանա». Թրամփ

March 7, 2026, 4:11 pm

Այս կարևոր հումանիտար խնդիրը պետք է լուծվի. Անիտա Հիպերը՝ Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների մասին

March 3, 2026, 11:14 pm

Հայաստանը կդառնա տարածաշրջանում տնտեսական զարգացման լուրջ հենակետ. ՀՀ վարչապետի և ԱՄՆ փոխնախագահի հայտարարություններն ամբողջությամբ

February 9, 2026, 10:30 pm

ԱՄՆ փոխնախագահի հետ Հայաստան կժամանի նաև պետքարտուղարի տնտեսական հարցերով տեղակալը

February 8, 2026, 9:48 pm

Հայաստանն առաջին անգամ ցուցադրել է Հնդկաստանից ձեռք բերված սպառազինության որոշ նմուշներ

February 8, 2026, 9:26 pm

Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրները դուրս են գալիս Ռուսաստանի ազդեցությունից․ Ֆինլադիայի նախագահ

January 22, 2026, 11:00 pm

Եվրահանձնաժողովը տուգանել է Իլոն Մասկի սոցիալական ցանցը 120 միլիոն եվրոյով

December 5, 2025, 10:02 pm

Ժուռնալիստների միության գույքը ՀՀ-ին վերադարձնելու հայցը մուտքագրվել է դատարան

November 15, 2025, 9:31 pm

Բրիտանական ոստիկանությունը որոնում է սխալմամբ ազատ արձակված երկու բանտարկյալի. BBC

November 6, 2025, 12:14 pm

Գյումրիի համայնքապետ Վարդան Ղուկասյանը և ևս 7 անձ ձերբակալվել են

October 20, 2025, 12:20 pm

Ձերբակալվել են Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանի ռեկտորը, պրոռեկտորը և մի շարք աշխատակիցներ

October 17, 2025, 4:51 pm

ԵՄ-ն պատրաստ է կիրառել իր գործիքները «Թրամփի ուղի» նախագիծը, «Խաղաղության խաչմերուկ»-ը կյանքի կոչելու համար

October 17, 2025, 11:53 am

Արագածոտնի թեմի առաջնորդը կալանավորվեց

October 16, 2025, 11:04 am

Սամվել Կարապետյանի մեղադրանքը փոփոխվել է

October 13, 2025, 11:08 pm

Վարազդատ Լալայանը դարձավ աշխարհի կրկնակի չեմպիոն

October 12, 2025, 12:09 am

«Նոա»-ն Կոնֆերենցիաների լիգայի մեկնարկում հաղթեց Խորվաթիայի չեմպիոնին

October 2, 2025, 11:20 pm

ՀՀ վարչապետի աշխատակազմը մանրամասներ է հայտնել Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից

October 2, 2025, 8:47 pm

Հայաստանի նոր միջուկային ռեակտորը լինելու է փոքր մոդուլային. Փաշինյան

October 1, 2025, 9:52 pm

Ամենամեծ զորակոչը 2016-ից ի վեր. Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել

September 30, 2025, 9:35 am

Ֆրանսիան ճանաչել է Պաղեստինը որպես պետություն

September 23, 2025, 11:55 am

Լեհաստանը զգուշացրել է ՌԴ-ին՝ ՆԱՏՕ-ի օդային տարածք մտած բոլոր օբյեկտները կխոցվեն

September 22, 2025, 11:06 pm

Մալխաս Ամոյանն աշխարհի կրկնակի չեմպիոն է

September 19, 2025, 11:25 pm

Գերարժևորման անկում թե՞ կայունացում՝ ինչ է սպասվում անշարժ գույքի շուկայում 2025թ-ին

April 30, 2025, 1:07 am

3448

Հայաստանում, հատկապես Երևանում, անշարժ գույքի գների շարունակական աճը վերջին տարիներին դարձել է թեժ քննարկման թեմա։ Սակայն արդյո՞ք այդ աճը հիմնավորված է տնտեսագիտական օրենքներով, թե շուկան կանգնած է գների գերարժևորման (overvaluation) վտանգի առաջ։

Ի՞նչն է հուշում հնարավոր գերարժևորման մասին

1․ Առաջարկի և պահանջարկի անհամապատասխանություն
Վիճակագրությունը փաստում է, որ Երևանում անշարժ գույքի գները 2020 թվականից աճել են միջինում 50–60%-ով՝ որոշ թաղամասերում գերազանցելով այդ շեմը։ Բայց արդյո՞ք բնակչության եկամուտները աճել են նույն տեմպերով։ Ցավոք՝ ոչ։ Այս անհամապատասխանությունը հենց այն հիմնավորումն է, որով մասնագետները խոսում են «գերարժևորում» եզրույթի մասին։

2․ Վարձակալության եկամտաբերության նվազում
Երևանի որոշ թաղամասերում վաճառքի գները բարձրանում են ավելի արագ, քան վարձակալության եկամուտները։ Սա հանգեցնում է ներդրումների եկամտաբերության անկման՝ ինչը նույնպես գերարժևորման նշան է։ Երբ գույքը գնում են՝ ոչ թե շահույթ ստանալու ակնկալիքով, այլ պարզապես գումար տեղավորելու նպատակով, դա նախազգուշացնող ազդանշան է։

3․ Ոչ բանկային կապիտալի գերակշռող հոսքեր
Երբ անշարժ գույքի գները բարձրանում են ոչ թե հիփոթեքային հասանելիության, այլ «բութ» կապիտալի մուտքի հաշվին՝ դա կարող է հանգեցնել գների արհեստական բարձրացման։ Շուկայի կայունության համար անհրաժեշտ է ռացիոնալ և մաքսիմալ թափանցիկ պահանջարկ։

4․ Կառուցապատման աճ՝ առանց երաշխավորված սպառման
Երևանում միաժամանակ կառուցվում են հարյուրավոր նորակառույցներ՝ տասնյակ հազարավոր նոր բնակարաններով։ Եթե սպառողական պահանջարկը դադարի աճել, իսկ կառուցապատման ծավալները պահպանվեն, ապա գների անկումը կարող է դառնալ ոչ միայն հնարավոր, այլև անխուսափելի։

Որտե՞ղ կա դեռ ողջամիտ գնային համադրություն

Հայաստանի շուկան ամբողջությամբ համահարթ չէ։ Մարզերում և մայրաքաղաքի որոշ ոչ կենտրոնական հատվածներում դեռ հնարավոր է գտնել տնտեսապես հիմնավորված գներով անշարժ գույք։ Բացի այդ, եթե համեմատենք Երևանի գները Կենտրոնական կամ Արևելյան Եվրոպայի մայրաքաղաքների հետ, ապա դրանք դեռևս անտրամաբանական «փուչիկ» չեն։ Սակայն երբ համեմատում ենք ՀՀ բնակչության միջին եկամուտների հետ՝ գների գերարժևորման կասկածները ավելի են խորանում։

Հայկական յուրահատկություններ՝ էմոցիոնալ շուկա

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան ունի մի առանձնահատկություն, որը հաճախ անտեսվում է զուտ թվային վերլուծության մեջ՝ հուզական գործոնը։

Շատ գնորդներ՝ հատկապես սփյուռքահայերը, անշարժ գույք են ձեռք բերում ոչ այնքան եկամտաբերության նպատակով, որքան՝ «Հայրենիքում տուն ունենալու» գաղափարից ելնելով։ Նրանց որոշումների հիմքում կարող է լինել էմոցիոնալ, ազգային ինքնագիտակցություն կամ անվտանգության զգացողություն։

Այս երևույթը ձևավորում է յուրահատուկ շուկա, որտեղ պահանջարկը երբեմն գերազանցում է տեղական բնակչության իրատեսական գնողունակությունը։ Նկատի ունենանք նաև, որ աշխարհում ապրող մոտ 10 միլիոն հայերից Հայաստանում ընդամենը մոտ 3 միլիոնն է բնակվում և տրամաբանական է, որ սփյուռքահայության զգալի մասը հաճախ ներդրումները հայրենիքում դիտարկում է որպես կապի և պատկանելության ձև։

Եզրակացություն

2025 թվականին Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան գտնվում է բարդ խաչմերուկում, որտեղ տնտեսագիտական ազդակները խաչվում են հուզական ու ազգային մտածողության հետ։ Թեև առկա են գերարժևորման ակնհայտ նշաններ՝ հատկապես Երևանում, սակայն շուկան ամբողջությամբ չի կարող գնահատվել միայն թվերով և տնտեսագիտական օրինաչափություններով։

Երևանի ոչ կենրոնական հատվածներում և հանրապետության մյուս մարզերում դեռ հնարավոր են հիմնավորված գնով գործարքներ, իսկ սփյուռքի ներդրումային հետաքրքրությունը պահպանում է պահանջարկը։ Ուստի՝ գների կտրուկ անկում այս պահին կանխատեսելը վաղ է, սակայն չափազանցված գնային աճի սպասումները ևս պետք է վերանայել՝ ռացիոնալ վերլուծությամբ և իրատեսական մոտեցմամբ։


Հեղինակ՝ Վահե Ավետիսյան
Անշարժ գույքի շուկայի մասնագետ, սերտիֆիկացված գնահատող
himа.am լրահոսի համար

Նյութի աղբյուր. hima.am

Մեկնաբանություններ

Մեկնաբանությունները դիտելու և ավելացնելու համար մուտք գործեք համակարգ

Hima.am -ը անվճար հայտարաությունների հարթակ է Հայաստանում, հեշտ արագ գրանցում և հրապարակում։

Գրանցվել Հիմա