Ռուսական քաղաքացիական դեսանտավորումը Երեւան ուղղորդվում է ՌԴ իշխանությունների կողմից եւ հետապնդում է հեռագնա նպատակներ: Այս եզրակացությունը հետեւում է ռուս բնակչության շինծու տարհանումները իբրեւ հիբրիդային պատերազմի տարր օգտագործելու պրակտիկայից: Հիբրիդային ռազմավարությունների կնքահայր է համարվում ՌԴ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ Վալերի Գերասիմովը:

Ուկրաինայում «ապառազմականացնող» միջամտությանը նախորդող շաբաթներին Ռուսաստանը Դոնբասից բռնի տարհանել է 150-200 հազար քաղաքացիական ռուս, որոնք սահուն կերպով վերաորակավորվել են «փախստականի», չնայած մարտական գործողությունների բացակայությանը: Այլ կերպ ասած, փախչելու պատճառ չկար, բայց փախստականներ կային:

Հին գերեզմաններից անտեր ոսկորներ պեղելու եւ մի տեղում վերահուղարկավորելու եղանակով փորձ կատարվեց ստեղծել ռուսների զանգվածային սպանդի, Վլադիմիր Պուտինի խոսքերով, «նվաստացման եւ ցեղասպանության» պատկեր: Կեղծիքը բացահայտվեց եւ ԵԱՀԿ ու ՄԱԿ կողմից մերժվեց՝ ԳՖՀ կանցլեր Ուլոֆ Շոլցը այն զավեշտ անվանեց: Այդուհանդերձ, շինծու «փախստականների» առկայությունը եւ հմուտ ձեռքերի գործած «գենոցիդը» պաշտոնապես վկայակոչվել են իբրեւ ՌԴ կողմից պատերազմական օպերացիայի դրդառիթներ: Ցամաքային, ծովային եւ օդային լիամասշտաբ գործողությունը առաջին իսկ պահից իրականացվում է ողջ Ուկրաինայում:

Սա հիբրիդային պատերազմական գործողության տիպական օրինակ է: Արդյո՞ք մտահոգված էր ռուս պետությունը Դոնբասից ռուս տարհանվածների ճակատագրով: Ամենեւին ոչ: Ավելին, Ռուսաստանում մարդիկ պահվում էին ընդգծված անմարդկային պայմաններում, որպեսզի բողոք առաջանար. «ազատագրեք Դոնբաս եւ Լուգանսկն ու մեզ անհապաղ հետ վերադարձրեք», ճչում էին թշվառ կանայք նշանավոր RT մեդիա միջոցներով:

Կովկասյան թեւ

Հայաստանում եւ Վրաստանում ռուս քաղաքացիական կոնտինգենտի տեղաբաշխումը, իսկ դա ծրագրային տեղաբաշխում է, հետապնդում է սեփական քաղաքացիների շահերը պաշտպանելու պատրվակի առաջացում: Այդ նպատակով տեղի ագենտուրան իրականացնելու է «նվաստացման եւ բռնության» միջադեպերի մի շարան, որին հետեւելու է ռուսական «խաղաղապահ» ոստիկանական ուժերի տեղակայումը այդ երկու պետությունների տարածքում: Թբիլիսիի եւ Արեւմուտքի առարկությունները սաստվելու են Գյումրիի #102 ռազմակայանի տրամադրության տակ գտնվող 152 եւ 203 մմ հրետանին ատոմային լիցքերով գործադրելու սպառնալիքով:

Վրաստանի՝ ՆԱՏՕ անդամակցելու պաշտոնական ձգտումը, Ուկրաինայում վրացական կամավորականների ներկայությունը ավելի քան բավարար արիթ են գաղթականների «փոքր գնով» երկիրը ռուսական ծիրում պահելու համար: Հայաստանի պարագային, նույնիսկ ՔՊ-Հայաստան ռուսանպաստ տանդեմի առկայությունը չի երաշխավորում դրության կայունություն: Նույնպես տարակուսելի է Հայաստանում թյուրքական միջամտության տարբերակը:

Իրոք, Կովկասում Ռուսաստանի հատուկ հանձնառուների ինստիտուտի ստեղծումը ի դեմս Անկարայի եւ Բաքվի, դժվար չէ համոզվել, լուրջ գայթակղությունների աղբյուր է դառնում: Պարզ չէ, թե հղփացած թուրքերի ախորժակը մինջեւ ուր է տարածվելու: Խոսքը Ռուսաստանի ներքին ապակայունացման մասին է ռուսական «արտադրության» պանթուրքիզմի զենքով:

ՌԴ եւ Տուրկիայի շտաբների պետեր Վալերի Գերասիմովը եւ Հուլուսի Աքարը Անթալիայում, 2017 | getty images

Գերասիմովի «հիբրիդային դոկտրինի» գոյությունը պաշտոնական Մոսկվան կտրականապես հերքում է ճիշտ այնպես, ինչպես «Լավրովյան ծրագրի» պարագային: Հիշենք, որ Ուկրաինայում միջամտելու մտադրությունը նույնպես ժխտվում էր, ընդ որում ժպիտը երեսներին: Ռուս գաղթականների գործուղումը Կովկաս իրականացվում է Գերասիմովի հիբրիդայն դոկտրինից բխող այսպես կոչված «անուղղակի խթանմամբ»: Հիշենք Իդլիբից Արցախ ահաբեկիչների տեղափոության մեխանիզմը: Թուրքերը Իդլիբում դադարում էին իրենց վարձկաններին աշխատավարձ վճարելուց, իսկ ռուսները ռմբակոծում էին նրանց ճամբարները օդից: Դրան հակառակ, Արցախում ահաբեկիչներին խոստանում էին կայուն աշխատավարձ, ինչպես նաեւ սեփական եւ թշնամու «արյան գին»: Բազմահազար բնական հոսքը ապահովվում էր:

Ռուսական թեւ

Դժվար չէ ենթադրել Հայաստանում սադրանքների հետեւանքով բորբոքվող երկրորդային «ագենտուրային բռնության» մասին ռուսական քարոզչության ծավալները: Այս առումով, ամենայն հավանականությամբ կարելի է պնդել, որ հայաստանյան սադրանքը ունի եւս մեկ կարեւոր հիբրիդային նպատակ:

Խոսքը հակաուկրաինական ներքին վեկտորի վերաուղղորդումն է հայերի վրա: Ուկրաինայում բարեկամության եւ ազգականության լայն շրջանակ ունեցող ռուսական հանրությունը միանշանակ չի ընկալում այնտեղ տեղի ունեցողը: Սլավոն ժողովրդի դեմ գործողությունը իշխանությունները ստիպված են համեմել թմրամոլ եւ նեոնացիստ խիստ կասկածելի բնորոշումներով (Պուտին): Հրեաների եւ հայերի պարագային որեւէ հավելյալ բնորոշման կարիք չի առաջանում: Առաջին այլընտրանքը բացառվում է ՌԴ նախագահի անձնական հանգամանքներով, իսկ երկրորդը ինքն Աստված է ուղարկել: Ծանրացող տնտեսական վիճակից կամ զորահավաքից ժողովրդական դժգոհությունը վերաուղղորդելու համար ավելի հարմար թիրախ պատկերացնել իսկ դժվար է:

Ագենտուրային սադրանքների նախաշեմին կարիք կա լրացուցիչ աչալրջություն դրսեւորել: Այս ծանր իրադրությունը հետեւանք է սկսած 1990 թվականից Հայաստանում ազգային իշխանության բացակայության: Ուկրաինացի ժողովուրդը ծանրակշիռ քայլ է կատարում ազգ դառնալու ճանապարհին: Հայերս, չնայած բազմաթիվ եւ անգին կորուստների, մնացել ենք կես ճանապարհին: Սեփական ճակատագիրը ամուր ձեռքով պահելու եւ կոտորածի ու կենաց միջեւ ինքնիշխան ընտրություն կատարելու համար ժամանակ գրեթե չի մնում: