ԼՐԱՀՈՍ
լրահոս
Թրամփն անհամբեր սպասում է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը. ԱՄՆ պաշտոնյա
April 4, 2025, 11:45 pm
Վահագն Խաչատուրյանը ստորագրել է ԵՄ-ին Հայաստանի Հանրապետության անդամակցելու գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքը
April 4, 2025, 6:20 pm
«Հայաստանի՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ սահմանների բացումը կփոխի խաղի կանոնները»․ Ֆոն դեր Լայեն
April 4, 2025, 4:45 pm
ԵԽ պատգամավորները Հայոց ցեղասպանության հիշատակին նվիրված նիստում դատապարտել են ԼՂ-ից հայերի բռնի տեղահանումը
April 3, 2025, 11:41 pm
ԵԽ-ն ընդունել է ԵՄ արտաքին, պաշտպանության և անվտանգության քաղաքականության վերաբերյալ զեկույցները, որոնցում անդրադարձ կա նաև Հայաստանին
April 2, 2025, 6:24 pm
Շնորհակալ ենք մեր հանդեպ Հայաստանի վստահության համար. ԵՄ առաքելություն
April 2, 2025, 5:22 pm
Թրամփը սպառնացել է ռմբակոծել Իրանը միջուկային համաձայնագիր չկնքելու դեպքում
April 2, 2025, 5:00 pm
Վարդան Ղուկասյանին վերագրվող ձայնագրության առնչությամբ քրեական վարույթ է նախաձեռնվել
April 1, 2025, 10:35 pm
3 զինված անձ նռնակ գործադրելու միջոցով փորձել են ներխուժել Ոստիկանության Նոր Նորքի բաժանմունք
March 24, 2024, 9:38 pm
Մոսկվան Վաշինգտոնին ծանուցել է միջմայրցամաքային հրթիռի փորձարկման մասին
March 2, 2024, 6:23 pm
Եվրախորհրդարանի զեկույցը կոչ է անում դադարեցնել նավթի ու գազի ներմուծումը Ադրբեջանից ցանկացած ռազմական ագրեսիայի դեպքում
February 29, 2024, 5:58 pm
Եվրախորհրդարանը կոչ է անում Ադրբեջանի իշխանություններին թույլատրել հայ բնակչության անվտանգ վերադարձը ԼՂ ամուր երաշխիքների ներքո
February 29, 2024, 5:34 pm
Գոռ Սահակյանը` Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն
February 15, 2024, 2:44 am
Արթուր Ալեքսանյանը՝ Եվրոպայի 7-ակի չեմպիոն
February 15, 2024, 2:36 am
Մալխաս Ամոյանը հաղթեց թուրք Բասարին և դարձավ Եվրոպայի եռակի չեմպիոն
February 14, 2024, 12:48 am
19-ամյա Ալեքսանդրա Գրիգորյանը՝ ծանրամարտի Եվրոպայի մեծահասակների չեմպիոն
February 13, 2024, 11:59 pm
Ադրբեջանի ԶՈՒ կրակի հետևանքով հայկական կողմն ունի 4 զոհ և 1 վիրավոր
February 13, 2024, 3:45 pm
ՌԴ-ն ու ՀՀ-ն միմյանց նկատմամբ պարտավորություններ ունեն տարածքային ամբողջականության եւ ինքնիշխանության պահպանման առումով. Զախարովա
February 8, 2024, 12:31 am
Երևանում տրանսպորտի միջին գինը առաջարկվում է սահմանել 180 դրամի սահմանում
February 7, 2024, 12:22 am
Ադրբեջանում ձերբակալվել է Հայաստանից սահմանն ապօրինի հատած Չեխիայի քաղաքացի
February 4, 2024, 2:20 am
Ադրբեջանը դիտարկում է ԵԽ-ից դուրս գալու ընթացակարգը
January 25, 2024, 9:36 pm
Ադրբեջանական պատվիրակությունը ԵԽԽՎ աշխատանքներին մասնակցելու իրավունքից
January 25, 2024, 9:31 pm
Թուրքիայում 5.2 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել
January 25, 2024, 9:22 pm
Հայաստանի տարածքային ամբողջականության ցանկացած խախտում անընդունելի է. Բորել
January 24, 2024, 1:55 am
Պուտինը հանձնարարել է արհեստական բանականության ոլորտի համար լրացուցիչ ֆինանսավորում դիտարկել
January 19, 2024, 2:57 am
ԵՄ խորհուրդը կընդլայնի քաղաքացիական դիտորդական առաքելությունը Հայաստանում
January 18, 2024, 1:58 am
Ֆրանսիայի Սենատի կողմից ընդունված Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ պահանջող բանաձևն աջակցում է ՀՀ տարածքային ամբողջականությանը
January 18, 2024, 1:50 am
Ֆրանսիայի Սենատն ընդունեց ԼՂ-ում Ադրբեջանի ռազմական հարձակումը դատապարտող բանաձևը
January 18, 2024, 1:48 am
Տիրան Խաչատրյանը երկու ամսով կալանավորվեց
January 16, 2024, 3:10 am
ԼՂ-ից տեղահանվածնին պետք է անվտանգ և արժանապատիվ վերադարձի հնարավորություն տրվի. Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատար
January 13, 2024, 1:49 am
Բաքուն և Անկարան սպառնում են բոլորին. այլընտրանքը՝ Հայաստան
May 2, 2019, 4:41 pm
3555
Մայիսի 1-ին Ադրբեջանում մեկնարկած «Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք-2019» թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժության անվանումը հուշում է, որ դրա ռազմաքաղաքական ուղերձը շատ ավելի լայն է, քան զուտ Արցախյան հարցը կամ հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը:
Դա բոլորովին չի նշանակում, որ այդ հանգամանքը թուլացնում է հայկական կողմի ուշադրության անհրաժեշտությունը: Հակառակը՝ այդ անհրաժեշտությունն ավելի է մեծանում, սակայն դրան զուգահեռ՝ ակնառու է, որ թուրք-ադրբեջանական զորավարժության հանդեպ համակ ուշադրության արժանի պետք է լինի ոչ միայն հայկական կողմը, այլև Կովկասի անվտանգային համակարգում սեփական մեծ կամ փոքր որևէ դեր կամ նշանակություն, որևէ շահ պատկերացնող ցանկացած այլ սուբյեկտ: Իսկ այդպիսիք անշուշտ շատ են, որոնց հնարավոր է բաժանել պայմանականորեն մոտ ու հեռու: Անմիջականորեն մոտ եռյակը պարզ է՝ Վրաստան, Իրան, Ռուսաստան: Պայմանական «հեռու» պետք է դիտարկել Եվրամիությունը, ԱՄՆ-ը, ՆԱՏՕ-ն, որոշակի առումով հնարավոր է նաև Չինաստանը, որն անկասկած դանդաղ, սակայն համառ հետաքրքրության կենտրոնում է պահելու Կովկասը:
«Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք» անվանումը, որ Բաքուն ու Անկարան դրել են զորավարժության վրա, նպատակ ունի հղելու ռազմաքաղաքական պարզ ազդակ ոչ միայն թուրք-ադրբեջանական, այսպես ասած, աշխարհաքաղաքական միատարրության մասին, այլ նաև այդ միատարրության ռազմավարական թիրախավորման: Աթաթուրքի հիշատակումն այսպես զուտ պատմական հավակնոտություն կամ ցուցադրություն չէ, այլ պատմաքաղաքական բովանդակային հղում, որի տողատակում այլ բան չէ, քան պարզ ասած՝ պանթուրքիզմի գաղափարախոսությունն ու հեռանկարները: Իսկ դա նշանակում է հավակնություն ամբողջ Կովկասի նկատմամբ՝ որպես դրա կարևոր մի շղթա: Դա էլ իր հերթին նշանակում է, որ այդ հավակնության հարցում Արցախյան խնդիրը ընդամենը մի օղակ է, և այստեղ թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ առավել ևս՝ մեծ եղբոր հավակնությունը բացարձակապես, այսպես ասած, «փոխզիջումային» կարգավորումը չէ, այլ ամբողջը, ընդ որում՝ ոչ միայն Հայաստանի, այլև ռեգիոնի համատեքստում:
Դա նշանակում է, որ հաջորդ կամ զուգահեռ թիրախը լինելու է Վրաստանը, իսկ գլխավոր թիրախը՝ իհարկե, Ռուսաստանը: Կասկած չկա, որ այդ հանգամանքը լավ են գիտակցում թե՛ Մոսկվան, թե՛ մյուս բոլոր շահառուները՝ մոտ և հեռու: Այլ հարց է, թե նրանք ինչպես են տեսնում այստեղ իրենց շահերի պաշտպանությունը՝ նկատի ունենալով այն, որ այդ ընդհանուր կետում հատվելուց զատ, բազմաթիվ այլ կետերում դրանք արմատապես տարբեր են՝ թե՛ Մոսկվա-Թբիլիսի, թե՛ Մոսկվա-Թեհրան, թե՛ Մոսկվա-Վաշինգտոն, Թեհրան-Վաշինգտոն, Բեռլին, Փարիզ և այլն:
Խնդիրը, սակայն այն է, որ ժամանակի ընթացքում թերևս պարզ է դառնում, որ ամենաարդյունավետ կենտրոնացման կետը կամ հենակետը կարող է լինել Հայաստանը, որտեղ կարող են բալանսավորվել աշխարհաքաղաքական այդ իրարամերժ շահերը և գալ փոխզիջումների՝ հանուն Կովկասը ռեգիոնալ «բաց բաժնետիրության» սկզբունքով պահպանելու, որովհետև փակի գործնականում մեկ տարբերակ կա՝ թուրք-ադրբեջանական: Ռուսական «ՓԲԸ» Կովկասը եթե անգամ շարունակում է իշխել ռուսական իսթեբլիշմենտի ենթագիտակցության կամ գիտակցության մեջ, այդուհանդերձ ոչ միայն հեռանկար չունի, այլև գործնականում իր համառության դեպքում լինելու է Կովկասը թուրքական ՓԲԸ-ի վերածելու ուղիղ ճանապարհ: Մոսկվան կա՛մ «կբացի» Հայաստանը լայն կոնսենսուսի համար, կա՛մ համառելով փակ պահելու հարցում՝ հնարավոր ու անհնար ճնշման մասին մտածելով, ռեգիոնն իր հետ միասին սկուտեղի վրա կմատուցի Թուրքիային:
Իր հերթին, պետք չէ բացառել և այն, որ Հայաստանում թավշյա հեղափոխությունից հետո դանդաղ, վայրիվերումներով, սակայն գործնականում տեղի է ունենում հենց այդ լայն կոնսենսուսի ծնունդը՝ իր ամբողջ բարդություններով ու «ցավերով» հանդերձ, ինչն էլ գուցե Բաքվին ու Անկարային ստիպել է բացվել իրենց հավակնոտ ազդակի հարցում:
Նյութի աղբյուր. Առաջին լրատվական
Մեկնաբանություններ
Մեկնաբանությունները դիտելու և ավելացնելու համար մուտք գործեք համակարգ